Ter nagedachtenis aan architect David Palatnik

Op 1 november 1998 zou architect David Palatnik 85 jaar zijn geworden. Palatnik is een mijlpaal in de architectuur van Moldavië. Palatnik staat voor een bijzondere school van architectonisch ontwerp. Palatnik vertegenwoordigt een voorbijgaand tijdperk van architectonische eruditie en cultuur.

De architect werd geboren in de stad Balta, in een gezin van een arbeider-steenhouwer. In 1932 voltooide hij de bouwtechnische vakschool van Odessa, en in 1939 de faculteit Architectuur van het Odessa Instituut voor Ingenieurs in de Civiele en Gemeentelijke Bouw. Vanaf 1940 werkte hij bij „Dorproekt”, waar hij een grondige praktijkopleiding in het ontwerpen doorliep. In deze periode van zijn werkzaamheid valt de aandacht van de architect voor het gebruik van het architectonische erfgoed op, evenals zijn creatieve toepassing van karakteristieke elementen van de volksarchitectuur. Hij gebruikte plaatselijke bouwmaterialen breed en vakkundig: steen voor muren en bekleding, natuurlijk hout en dakpannen. Hij maakte gebruik van lokale tradities in de bewerking van materialen en het gebruik van kleur.

Interessante en belangrijke werken uit deze periode zijn de woonhuizen aan het stationsplein van Chisinau (1950), het spoorwegziekenhuis aan de Kolumnastraat (1954) en school nr. 66 aan de 31-Augustusstraat (1947).

In 1955 ging architect Palatnik werken bij het ontwerpinstituut „Moldgiprostroj”, waar hij meer dan 40 jaar werkzaam bleef. De creatieve mogelijkheden van de architect komen met bijzondere kracht tot ontwikkeling na 1957, toen de ontwikkeling van de woningbouw het standaardontwerp centraal stelde in de aandacht van de Architectenbond en de ontwerporganisaties van het land.

In die periode werd hem de ontwikkeling toevertrouwd van vrijwel het volledige repertoire aan standaardontwerpen: scholen, kinderinstellingen, clubs en openbare gebouwen. Vanaf 1968 besteedde de architect veel aandacht aan het ontwerpen van hoogbouw die werd opgetrokken in monolithisch gewapend beton met behulp van glijdende en volumetrisch verplaatsbare bekisting, en hij was een pionier van de eerste experimentele huizen van dit type, die in Chisinau werden gebouwd aan de Izmajilskajastraat en de Kalja Jesjilor. Later werd volgens de ontwerpen van D. Palatnik een groot aantal hoogbouwcomplexen in monolithisch gewapend beton gebouwd.

Ook de openbare gebouwen die volgens de ontwerpen van de architect werden gebouwd, zijn van grote betekenis: het Schrijvershuis in Chisinau (1969), het Cultuurhuis in de stad Beltsy (1969), het Cultuurpaleis van de vakbonden in de stad Chisinau (1971) enzovoort.

David Palatnik was een van de oprichters van en vanaf 1940 lid van de Architectenbond van Moldavië. Gedurende een aantal jaren werd hij gekozen in de bestuursorganen van de Architectenbond. De ontwerpen en bouwwerken van architect Palatnik werden herhaaldelijk onderscheiden door de regering en met medailles van de Permanente Tentoonstelling van de Prestaties van de Nationale Economie van de USSR. Zijn langdurige creatieve en onderwijzende werkzaamheden, evenals zijn verdiensten voor de ontwikkeling van de architectuur van Moldavië, plaatsen David Palatnik in de rijen van de voornaamste architecten van de republiek.

D. Palatnik overleed in april 1998. Eeuwige herinnering en een diepe buiging voor het erfgoed dat hij ons heeft nagelaten.