Architectuur is mijn eerste liefde

Op 5 december wordt in Chisinau een solotentoonstelling van Grigory Bosenko geopend

„Architectuur is mijn eerste liefde”, bekent de kunstenaar zelf. Hij studeerde af aan de faculteit Architectuur van het Polytechnisch Instituut van Chisinau. Hij ontwierp talrijke openbare gebouwen; de interessantste daarvan waren het ontwerp van een kinderanimatiestudio en het „Internationale Huis voor republikeinse en uniale degustaties”. Helaas werden beide niet gerealiseerd, omdat de opdrachtgever in die tijd de belangrijkste persoon van de republiek was, die kort daarna uit zijn functie werd ontheven. In de fase van het architectonische ontwerp werden deze werken en de interieurs voor het gebouw van het Centraal Comité echter bekroond met een diploma bij de Uniebrede wedstrijd voor ontwerpen van jonge architecten.

Het ex libris is een andere liefde van de kunstenaar. In de collectie van Grigory Bosenko bevinden zich meer dan 300 boekmerken die hij voor vrienden en kennissen heeft gemaakt, en later speciaal voor internationale tentoonstellingen en wedstrijden van ex librissen. Zijn eerste ex librissen verschenen in 1971. Een jaar later werden zij geëxposeerd op een republikeinse tentoonstelling en vervolgens op de Uniebrede tentoonstelling van ex librissen in Lviv. Hij nam deel aan de Internationale Tentoonstelling „Boek-75” in Moskou, en drie jaar later werden zijn werken gepresenteerd op de internationale tentoonstelling-wedstrijd in Lugano (Zwitserland). Daarnaast omvat het oeuvre van de kunstenaar verschillende solotentoonstellingen van boekmerken, ook in de Baltische staten, waar men verstand heeft van dit verfijnde grafische genre. Alles wat hij doet, doet hij met enthousiasme, hartstocht en een hogere doelstelling: Grigory Bosenko maakte niet alleen zelf ex librissen, maar richtte in de republiek bij de Vereniging van Boekenliefhebbers ook een afdeling voor ex librissen op, promootte haar werkzaamheden onder kunstenaars en liefhebbers en schonk de stad Chisinau zijn eigen collectie (2160 tekens), die hij tientallen jaren had verzameld. Hij droomde ervan het eerste ex-librismuseum in de Sovjet-Unie te openen. Een dankbrief van academicus Dmitri Sergejevitsj Lichatsjov, waarin hij het initiatief van de kunstenaar erkende, getuigt van het belang van deze gebeurtenis. De laatste prestatie op het gebied van de kleingrafiek is Bosenko’s deelname aan de internationale wedstrijd „De vrouw in het ex libris”. Aan het einde van de wedstrijd werden drie Grand Prix toegekend. De bekende meester uit Slowakije Karol Felix werd uitgeroepen tot de beste in de lithografietechniek. In de houtsnedetechniek werd de hoogste onderscheiding toegekend aan de Belg Gerard Godan. De door Bosenko ingezonden metaalgravures werden eveneens met een Grand Prix bekroond.

Grigory Bosenko houdt zich al meer dan tien jaar met grote toewijding bezig met grafiek. „Een verfijnde smaak en virtuoze techniek stellen hem in staat in de meest uiteenlopende genres en stijlen te werken. Hij roept hele tijdperken op, door de sprookjes van Andersen, de aforismen van B. Shaw of zijn eigen filosofische fantasieën over de middeleeuwen te illustreren. Talrijke charmante en geestige details, die getuigen van de artistieke intuïtie en eruditie van de auteur, verlenen de afbeelding volledigheid en waarachtigheid, ondanks een zekere dosis verfijnde absurditeit die altijd in de werken van Bosenko aanwezig is” (Zh. Jesina).

Een voortzetting van zijn werk aan de reeks etsen en gravures werden de grote bladen met vrije tekeningen over filosofische thema’s, die in twee grote cycli zijn verenigd: „Archeologische nederzettingen” en „Portret van mijn houding”. De briljante stijl van G. Bosenko, zijn virtuoze techniek, zijn verbazingwekkende fantasie, zijn buitengewoon brede cultuur en zijn gespannen, tegenstrijdige en filosofisch verdiepte bezinning op het leven vormden de basis van deze vrije tekeningen.

Vandaag moet men zich erover verwonderen hoe Grigory Bosenko tijd en kracht vindt voor alles wat hij doet, zonder rekening te houden met vermoeidheid, met de monsterlijke desorganisatie van ons leven en met het catastrofale gebrek aan tijd. Gedurende een aantal jaren was hij de leidende ontwerper van een project van het Amerikaanse bedrijf PBN. Hij staat aan het hoofd van zijn eigen firma „Gregory”. Hij vervult de drukke taken van voorzitter van de Unie van Ontwerpers van Moldavië, neemt actief deel aan het leven van nog twee creatieve bonden — die van architecten en kunstenaars — waarvan hij al bijna twintig jaar lid is, neemt voortdurend deel aan republikeinse en internationale tentoonstellingen en staat met grote belangstelling tegenover alles wat ons omringt. Zijn laatste initiatief is het Gilde van Producenten en Distributeurs van Reclame van de Republiek Moldavië, dat tot doel heeft het niveau van de reclame naar een hoog professioneel-artistiek niveau te tillen en de houding tegenover reclame als zodanig in het algemeen te veranderen.

Nog een facet van zijn talent is de typografische kunst, die hij al als student aan de faculteit Architectuur begon te doorgronden. Als meester van het lettertype kan hij veel: als architect ziet en creëert hij duidelijk de constructie van de letter; als aanhanger van de Estse typografische school (en bijgevolg van de beste Europese tradities) maakt hij van de letter een kunstwerk. Bosenko kan elke kalligrafische compositie reproduceren en bedenken. De lichtheid en expressiviteit die eraan eigen zijn, maken het mogelijk ze als poëtische strofen te lezen; naast alle typografische verfijningen beheerst Bosenko echter ook onberispelijk het systeem van modulaire opbouw en combinatie. Zijn meesterschap als typograaf gebruikte hij op briljante wijze bij de ontwikkeling van logo’s, emblemen en handelsmerken voor verschillende firma’s en organisaties.

Na de solotentoonstelling die de kunstenaar vanaf 5 december aan de toeschouwers presenteert in de Centrale Expositiezaal van de Kunstenaarsbond, wachten in zijn atelier opgespannen doeken op hem; de volgende fase in het oeuvre van deze veelzijdige en gevarieerde mens zal dus de schilderkunst zijn.

Bijschriften bij de illustraties:

„Caesars”. Uit de serie „Archeologische nederzettingen”. 1994. Potlood.

Ex libris van N. Iskimzhi. „Herinnering aan Noach”. 1987. Ets.

Kalligrafische compositie rond de sprookjes van Andersen. 1990. Inkt, pen. Opschrift op de compositie: Hans Christian Andersen / Regina fulgilor de nea / bosenko.

„Duet”. Uit de serie „Twee”. 1986–1987. Ets.